لیست بنادر خشک ایران | لیست کامل بندرها + آدرس دقیق

بنادر خشک ایران به عنوان یکی از اجزای مهم شبکه حمل و نقل ترکیبی، در نقاط مختلف کشور ایجاد شده‌ اند و یا در قالب طرح‌ های توسعه‌ای در حال شکل گیری هستند.

در پاسخ به این سوال که بندر خشک چیست می توان خیلی توضیح داد که این بنادر با انتقال بخشی از فعالیت‌ های لجستیکی و گمرکی از بنادر ساحلی به داخل کشور می‌ توانند ارتباط میان بنادر دریایی، شبکه ریلی، جاده‌ های ترانزیتی و مراکز صنعتی و تجاری را تسهیل کنند.

با این حال همه مراکزی که در منابع مختلف با عنوان «بندر خشک» معرفی شده‌ اند، وضعیت یکسانی ندارند.

در واقع برخی به بهره برداری رسیده‌ اند، برخی نیز در حال توسعه هستند و برخی دیگر هم در حد پروژه یا طرح پیشنهادی باقی مانده اند. به همین دلیل در بررسی بنادر خشک ایران باید وضعیت عملیاتی هر مرکز نیز در کنار نام و موقعیت آن در نظر گرفته شود.

در ادامه در ابتدا لیست بنادر خشک ایران را نام می بریم و درباره هر یک توضیحات کاملی را ارائه خواهیم داد.

فهرست بنادر خشک ایران

فهرست بنادر خشک ایران شامل مجموعه‌ ای از پایانه‌ ها و مراکز لجستیکی در نقاط مختلف کشور است که با هدف تسهیل حمل و نقل ترکیبی، جابجایی کانتینرها، انجام امور گمرکی، انبارداری و اتصال مراکز تولید و مصرف به بنادر دریایی ایجاد شده‌ اند.

جدول زیر، مهم ترین مراکز و پروژه‌هایی را که در ارتباط با مفهوم بندر خشک ایران مطرح هستند، به صورت تفکیک شده نشان می‌دهد:

لیست بنادر خشک در ایران (آپدیت ۱۴۰۵)

در این بخش تمامی بنادر خشک ایران را یک به یک نام برده و سپس درباره هر یک توضیحات کاملی را ارائه می دهیم. انواع بنادر خشک ایران عبارتند از:

1. بندر خشک آپرین
2. بندر خشک پیشگامان مهریز
3. بندر خشک سلفچگان
4. بندر خشک اصفهان
5. بندر خشک یزد
6. بندر خشک قزوین
7. بندر خشک سیرجان

در ادامه به بررسی هر یک از این بنادر خشک می پردازیم.

۱. بندر خشک آپرین

بندر خشک آپرین در محدوده اسلامشهر و در جنوب غرب تهران قرار دارد و به دلیل نزدیکی به پایتخت و اتصال به شبکه ریلی، یکی از مهم ترین مراکز لجستیکی کشور محسوب می‌ شود.

اهمیت آپرین تنها به موقعیت جغرافیایی آن محدود نیست. قرار گرفتن این مرکز در شبکه ریلی باعث شده امکان انتقال بخشی از عملیات مرتبط با کالا و کانتینر از بنادر جنوبی کشور به یک مرکز داخلی فراهم شود.

این موضوع می‌ تواند مسیر انتقال کالا به تهران و مناطق صنعتی اطراف را کوتاه‌ تر و مدیریت جریان کالا را منظم‌ تر کند.

مهم ترین ویژگی‌ های بندر خشک آپرین عبارتند از:

• اتصال به شبکه ریلی کشور
• نزدیکی به بازار مصرف تهران و شهرهای اطراف
• امکان انجام بخشی از عملیات لجستیکی و گمرکی
• قابلیت جابه جایی و مدیریت کانتینر
• ارتباط با مسیرهای جاده‌ای و ریلی
• نقش مهم در توسعه حمل و نقل ترکیبی

یکی از مهم ترین مزیت‌ های چنین مرکزی این است که کالا پس از ورود به کشور لزوما برای انجام تمام مراحل لجستیکی به محدوده بندر دریایی وابسته نمی‌ ماند و بخشی از عملیات می‌ تواند در یک مرکز لجستیکی داخل کشور انجام گیرد.

موقعیت و دسترسی بندر خشک آپرین

موقعیت آپرین در نزدیکی تهران، این مرکز را به یکی از نقاط مهم برای توزیع کالا در بازار پایتخت تبدیل کرده است. از سوی دیگر، اتصال ریلی آن امکان استفاده از ظرفیت راه آهن برای انتقال کالا را فراهم می‌کند.

این ویژگی به ویژه برای محموله‌های کانتینری و کالاهایی که مقصد نهایی آنها تهران یا شهرهای صنعتی اطراف است، اهمیت دارد.

نقش بندر خشک آپرین در حمل و نقل کانتینری

بندر خشک آپرین را می‌ توان یکی از حلقه‌ های اتصال میان بنادر جنوبی و مراکز مصرف داخلی دانست.

در واقع کالاها در یک زنجیره حمل و نقل ترکیبی می‌توانند از بندر دریایی وارد شبکه ریلی شده و پس از انتقال به آپرین، مراحل بعدی توزیع یا عملیات لجستیکی را طی کنند.

به همین دلیل، توسعه چنین مراکزی می‌ تواند در کاهش وابستگی حمل بار به جاده و افزایش سهم حمل و نقل ریلی موثر باشد.

۲. بندر خشک پیشگامان مهریز

بندر خشک پیشگامان در استان یزد یکی از پروژه‌ های شناخته شده در زمینه بنادر خشک در ایران است.

این مرکز می‌ تواند در انتقال و پردازش کالاهایی که مقصد آنها مناطق مرکزی کشور است، نقش مهم و پررنگی داشته باشد و به عنوان حلقه‌ ای میان مسیرهای دریایی، ریلی و جاده‌ای مورد استفاده قرار گیرد.

از مهم ترین ظرفیت‌ های چنین مرکزی می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خدمات لجستیکی و انبارداری
• حمل و نقل ریلی کالا
• جابه جایی کانتینر
• ارتباط با مراکز صنعتی
• اتصال به شبکه حمل و نقل سراسری

۳. بندر خشک سلفچگان

بندر خشک سلفچگان به دلیل قرار گرفتن در موقعیتی مناسب در شبکه ارتباطی کشور از جمله مناطق مهم برای توسعه فعالیت‌ های لجستیکی محسوب می‌ شود.

قرار گرفتن این منطقه در مسیر ارتباطی تهران، قم، اصفهان و بخش‌هایی از غرب کشور، ظرفیت آن را برای جابجایی و توزیع انواع کالا افزایش داده است.

بندر خشک سلفچگان می‌ تواند با ترکیب حمل و نقل جاده‌ ای، ریلی، انبارداری و خدمات مرتبط با تجارت، نقش یک مرکز واسط میان مبادی ورودی کالا و مراکز مصرف داخلی را ایفا کند.

۴. بندر خشک اصفهان

شهر اصفهان به دلیل قرار گرفتن در یکی از مهم ترین مناطق صنعتی کشور، حجم قابل توجهی از جریان کالا و مواد اولیه را به خود اختصاص داده است. همین موضوع باعث شده که توسعه مراکز لجستیکی و بندر خشک در این منطقه حائز اهمیت باشد.

به طور کلی مهم ترین مزیت اصفهان برای توسعه چنین زیرساختی نزدیکی به صنایع بزرگ و قرار گرفتن در مسیرهای ارتباطی مرکز کشور می باشد.

در صورت توسعه کامل زیرساخت‌ های بندر خشک، چنین مرکزی می‌ تواند در زمینه‌ های زیر تاثیر قابل توجهی داشته باشد:

دریافت و ارسال محموله‌ های کانتینری

پشتیبانی از صنایع استان

انتقال بار از طریق شبکه ریلی

انبارداری و خدمات لجستیکی

تسهیل ارتباط با بنادر جنوبی

۵. بندر خشک یزد

استان یزد به دلیل موقعیت جغرافیایی و ارتباط با شبکه ریلی یکی از نقاط مهم در توسعه حمل و نقل ترکیبی کشور به شمار می‌ رود.

وجود صنایع معدنی، فولادی و تولیدی در این استان نیز اهمیت ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای جابه جایی کالا را افزایش داده است.

بندر خشک یزد می‌تواند با فراهم کردن خدماتی مانند انبارداری، جابه جایی کانتینر و حمل ریلی، بخشی از نیاز صنایع و بازرگانان منطقه را پوشش دهد.

۶. بندر خشک قزوین

بندر خشک قزوین به دلیل نزدیکی به تهران و قرار گرفتن در مسیرهای اصلی ارتباطی و برخورداری از ظرفیت صنعتی یکی دیگر از مناطق مستعد توسعه زیرساخت‌ های لجستیکی و بندر خشک به حساب می آید.

اهمیت این منطقه بیشتر به دلیل نزدیکی به مراکز صنعتی و بازار مصرف تهران و همچنین قرار گرفتن در مسیر ارتباطی شمال و غرب کشور است.

۷. بندر خشک سیرجان

بندر خشک سیرجان در استان کرمان به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی، ظرفیت صنعتی و معدنی و ارتباط با مسیرهای حمل و نقل جنوب کشور از بنادر خشک برای توسعه مراکز لجستیکی به شمار می‌ رود.

ارتباط سیرجان با شبکه ریلی و نزدیکی نسبی به مسیرهای منتهی به بنادر جنوبی می‌ تواند در انتقال کالا میان بنادر و مناطق مرکزی و شرقی کشور نیز اهمیت ویژه ای داشته باشد.

با این حال، در مورد پروژه‌ های بندر خشک باید میان مرکز فعال، پروژه در حال اجرا و طرح پیشنهادی تفاوت قائل شد و وضعیت هر پروژه را بر اساس آخرین اطلاعات رسمی اعلام کرد.

نقش بنادر خشک در حمل و نقل و زنجیره تأمین

اهمیت بنادر خشک زمانی بیشتر مشخص می‌ شود که آنها را بخشی از یک زنجیره لجستیکی بزرگتر بدانیم، نه یک بندر مستقل.

مهم ترین نقش آنها را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• تسهیل حمل و نقل ترکیبی (ترکیب حمل و نقل دریایی با حمل ریلی و جاده‌ ای)
• انتقال بخشی از عملیات به داخل کشور (کاهش تمرکز تمام فعالیت‌ها در بنادر ساحلی)
• توسعه حمل و نقل ریلی (ایجاد امکان انتقال حجم بیشتری از کالا با قطار)
• کاهش مسیر جاده‌ ای (انتقال کالا در بخش‌های طولانی مسیر با ریل)
• پشتیبانی از صنایع (نزدیک کردن خدمات لجستیکی به مناطق صنعتی و تولیدی)
• مدیریت کانتینر (ایجاد ظرفیت برای دریافت، نگهداری و جابه جایی کانتینرها)
• تسهیل فرآیندهای گمرکی (در مراکزی که مجوزها و زیرساخت‌های لازم را دارند)

سوالات متداول درباره بنادر خشک ایران